Hürmüz Boğazı operasyonu durdu
ABD, İran tarafından kapatılan Hürmüz Boğazı’nı yeniden deniz ulaşımına açmak amacıyla askeri operasyon başlattı. Ancak operasyon kısa süre sonra durduruldu. Sorunun kaynağı İran değil, ABD’nin Körfez’deki en önemli ortağı olan Suudi Arabistan oldu.
Amerikan basınına göre Riyad yönetimi, Washington’un askeri operasyon için Suudi hava sahasını ve üslerini kullanmasına izin vermedi. Bu karar, ABD-Suudi askeri iş birliğinde son yılların en ciddi krizlerinden biri olarak görülüyor.
“Önce Suudi Arabistan” politikası
Focus’un haberine göre, Veliaht Prens Mohammed bin Salman yönetimindeki Suudi Arabistan, artık tamamen kendi çıkarlarını ön planda tutan bir politika izliyor. Riyad yönetimi, ekonomik dönüşüm hedefi olan “Vision 2030” planını riske atmak istemiyor ve İran krizinin büyük ölçüde ABD tarafından büyütüldüğünü düşünüyor.
Bu nedenle Suudi Arabistan, İran’la doğrudan çatışmanın içine çekilmek istemiyor. Çünkü ülkedeki Amerikan üsleri daha önce İran saldırılarının hedefi olmuştu ve Riyad yeni bir savaşın kontrolden çıkmasından endişe ediyor.
ABD ve Suudi Arabistan arasında güven krizi
Uzmanlara göre iki ülke arasındaki geleneksel güven ilişkisi ciddi şekilde zayıfladı. Eskiden koşulsuz destek veren Suudi Arabistan, artık daha mesafeli ve çıkar odaklı davranıyor.
Trump ise bu durumdan rahatsız. Daha önce Muhammed bin Selman için “harika bir adam” diyen Trump, şimdi kamuoyu önünde Suudi yönetimini eleştiriyor ve Veliaht Prens’in kendisine yakın davranmak zorunda olduğunu söylüyor.
Telefon diplomasisiyle geçici çözümT
Haberlere göre Trump ile Veliaht Prens arasında yapılan telefon görüşmelerinin ardından Suudi Arabistan ve Kuwait, Amerikan ordusuna yönelik bazı kısıtlamaları geri çekti. Ancak uzmanlar, bu gelişmelerin Ortadoğu’da ABD’nin tek hâkim güç olduğu dönemin sona yaklaştığını gösterdiğini belirtiyor.
ABD’nin “Özgürlük Projesi” başarısız oldu
ABD ile Suudi Arabistan uzun yıllardır askeri ve ekonomik ortaklık içinde hareket ediyor. ABD, Suudi Arabistan’a güvenlik sağlarken; Suudi Arabistan da petrol üretimi ve bölgesel etkisi nedeniyle Washington için stratejik önem taşıyor.
Ancak İran kriziyle birlikte iki ülke arasındaki çıkar farklılıkları daha görünür hale geldi. Trump’ın “Özgürlük Projesi” ise şimdilik büyük bir başarısızlık olarak değerlendiriliyor.
