Özgürlük azınlığın ayrıcalığı durumunda. Bu “Sivil Toplum Atlası”nın yaptığı bir araştırmanın sonucunda ortaya çıktı. Çünkü ifade özgürlüğü ve toplanma özgürlüğü gibi haklar çoğu devlet tarafından engelleniyor.

Araştırma sonuçlarına göre, 173 devlette özgürlük hakları farklı oranlarda engelleniyor, Almanya ve İsviçre de dahil olmak üzere sadece 22 devlet, açık bir sivil toplum olanağı sunuyor. Bu ülkelerin çoğu Avrupa'da bulunuyor. Bu ülkelerde yaşayan insanlar dünya nüfusunun yalnızca yüzde ikisini oluşturuyor. Sözü edilen bu ülkelerde insanlar hiçbir hukuki veya pratik engel olmadan gösteri yapabiliyor, bilgi yayabiliyor, örgütlenebiliyor.

Adalet sivil toplum özgürlüğünü etkileyen önemli bir faktör. Gelirlerin daha adil bir şekilde dağıtıldığı ülkelerde insanlar daha açık bir şekilde yaşıyor. Aynı zamanda toplum küçük özgürlüklerle toplumsal adaletsizliklere daha duyarsız oluyor. Örneğin devasa ekonomik büyümeye rağmen Almanya’da aralarında tek başına çocuk yetiştirenler, düşük ücret sektöründe çalışanlar, malulen emekli olanlar ve yaşlılıkta yoksulluk içinde yaşayan 8 milyon insan Temel Güvence Yardımı’na muhtaç. Bu da toplumun yüzde 10’undan fazlası anlamına geliyor.

Ancak bu toplumsal adaletsizliğe tepkiden bahsetmek mümkün değil.