ARD’nin Plusminus programının araştırmasına göre çok sayıda paket dağıtıcısı hâlâ asgari ücretin altında çalıştırılıyor. Özellikle taşeron firmalar büyük ekonomik baskı altında faaliyet gösteriyor.
Bir paket kuryesinin çalışma günü
Romanyalı 22 yaşındaki kurye “Georgu”nun anlattıklarına göre iş günü sabah saat 07.00’de başlıyor. Önce depoda paketleri ayırıp araca yüklemek için 3-4 saat harcıyor. Ancak bu süre çalışma saati olarak sayılmıyor.
Daha sonra Rheinland-Pfalz bölgesinde teslimat turuna çıkıyor. Günde yaklaşık 100 paket dağıtmak zorunda olduğu için sürekli koşarak çalıştığını söylüyor.
Saat ücreti 9 Euro’nun altında
Kurye, çoğu zaman işinin akşam 17.00, 18.00 hatta 19.00’a kadar sürdüğünü belirtiyor. Bazı günler eve dönüş saati 22.00’yi bulabiliyor.
Ancak yalnızca teslimat sırasında geçen süre için ücret alıyor. Paket yükleme süresi ödenmediği için günlük çalışma süresi 14 saate kadar çıkıyor. Ortalama kazancı ise saat başına 9 Euro’nun bile altında kalıyor.
Çalışma yasaları ihlal ediliyor
Ver.di sendikasından Tiny Hobbs’a göre 10 saati aşan çalışma süreleri Alman İş Yasası’na açıkça aykırı. Sözleşmelerde haftalık 37,5 saat çalışma ve saatlik 13,90 Euro ücret yazmasına rağmen taşeron firmaların buna uymadığı belirtiliyor.
Hakkındaki suçlamalara cevap vermesi istenen taşeron firma ise açıklama yapmayı reddetti.
“Paket sektörü Almanya’nın vahşi batısı”
Sosyolog ve ekonomi profesörü Stefan Sell, paket sektörünü “Almanya’nın vahşi batısı” olarak tanımlıyor. Ona göre sektörde güçlü olanın kuralları geçerli ve çalışanlar sistematik şekilde sömürülüyor.
Sell, düşük ücretlerin çoğu zaman ücretsiz fazla mesaiyle sağlandığını ve bunun sektörde yaygın bir uygulama olduğunu söylüyor.
Dört kişilik odada yaşam
Eleştiriler sadece maaşlarla sınırlı değil. Bazı sürücüler taşeron firmalar tarafından kötü koşullarda barındırılıyor.
“Roberto” adlı bir sürücü, dört yataklı bir odada kaldığını ve bunun için aylık 450 Euro ödediğini anlatıyor. Kendisine Romanya’daki aracılar tarafından yalnızca bir kişiyle oda paylaşacağı sözü verilmiş. Ücret doğrudan maaşından kesiliyor.
Yabancı işçiler sahte vaatlerle getiriliyor
Uzman Stefan Sell’e göre özellikle yabancı işçiler sahte vaatlerle Almanya’ya getiriliyor. Dil bilmeyen çalışanlar taşeron firmalara bağımlı hale geliyor ve çok güvencesiz koşullarda yaşamaya zorlanıyor.
Maaşların bir kısmı elden ödeniyor
Bazı sürücüler maaşlarının bir bölümünün banka yerine elden zarf içinde verildiğini söylüyor. Bu durum kayıt dışı çalışma anlamına geliyor.
Sell’e göre çalışanlar ihtiyaç nedeniyle bu sistemi kabul etmek zorunda kalıyor ve böylece hem yasa ihlallerinin parçası oluyor hem de işveren karşısında savunmasız hale geliyor.
DPD: “Kurallara uyulmalı”
Paket şirketi DPD adına Almanya genelinde yaklaşık 770 taşeron firma çalışıyor. Bunların bazıları da başka alt taşeronlarla çalışıyor. Toplamda 1.000’den fazla şirket ve yaklaşık 11.000 sürücü bu sistemin içinde yer alıyor.
Taşeronların kazancı çok düşük
Bavyera’daki bir taşeron firmanın bilançosuna göre DPD, teslim edilen adres başına 2,15 Euro ve paket başına 30 cent ödüyor. Firma sahibi aylık sadece yaklaşık 300 Euro kâr ettiğini söylüyor.
Uzmanlar, bu sistemin sömürüyü artırdığını ve taşeron modelinin kaldırılarak sürücülerin doğrudan şirketler tarafından işe alınması gerektiğini savunuyor.
Eyaletler Meclisi 2023 yılında bu yönde bir çağrı yapmıştı. Ancak Çalışma Bakanlığı bugüne kadar herhangi bir düzenleme gerçekleştirmedi. Bu nedenle paket kuryelerinin ağır çalışma koşulları devam ediyor.
