Şansölye Friedrich Merz, mevcut emekli maaşlarının artık yaşam standardını korumakta yetersiz kaldığını belirterek ülkedeki düşük gelir seviyelerine dikkat çekti. 2024 verilerine göre yeni emekliler ortalama 1.340 euro, kadın emekliler ise yaklaşık 980 euro gelir elde ediyor. Artan hayat pahalılığı nedeniyle birçok emeklinin geçim sıkıntısı yaşadığı ifade ediliyor.
Tartışmalar, CDU lideri Friedrich Merz’in açıklamalarıyla daha da büyüdü. Merz, kamu emekliliğin gelecekte yalnızca temel bir güvence sağlayabileceğini, yaşam standardının korunması için ise özel ve şirket destekli emeklilik sistemlerinin zorunlu hale geleceğini söyledi. Bu sözler muhalefetten sert tepki aldı.
Sol Parti’den Sarah Vollath hükümeti emeklilik sistemini giderek özelleştirmekle suçladı. Vollath, kamu emekliliğinin bilinçli olarak zayıflatıldığını ve özel sistemlerin öne çıkarıldığını savundu.
Hükümet ise özel emeklilik sistemini güçlendirmeyi hedefliyor. Ocak ayında şirket emekliliklerini yaygınlaştıran yasa yürürlüğe girmiş, kısa süre önce de Bundestag da özel emeklilikte reformunu onaylamıştı. Sosyal Demokrat Maliye Bakanı Lars Klingbeil ise reformu “çifte kazanç” olarak nitelendirerek hem bireysel birikimlerin artacağını hem de piyasaya daha fazla sermaye gireceğini savundu.
Ancak eleştiriler özellikle 2002’deki Riester reformuna dayanıyor. Uzun süredir eleştirilen bu modelin yüksek maliyetler, karmaşık yapı ve düşük getiriler nedeniyle vatandaşlara yeterli kazanç sağlamadığı belirtiliyor. Finanswende adlı kuruluşun hesaplamalarına göre, sistemden gerçek anlamda kazanç elde edebilmek için 99 yaşına kadar yaşaması gerekiyor; aksi halde birikimler enflasyon ve masrafları karşılamıyor.
Yeni reform kapsamında devlet katkı sistemi değiştiriliyor. Buna göre yatırılan her euroya 50 cent devlet desteği verilecek, ancak katkı belirli bir seviyeden sonra düşecek.
Ancak eleştirmenler, finans sektörünün yüksek ücretli ürünler sunmaya devam edeceği ve düşük gelirli kesimlerin yine dezavantajlı kalacağı uyarısında bulunuyor.
Uzmanlara göre sistemin temel sorunu, düşük gelirli grupların yeterince korunmaması. Mülksüzler, düşük ücretliler, kadınlar ve Doğu Almanya’daki birçok emekçi için devlet emekliliği hâlâ tek güvence olmaya devam ediyor.
Muhalefet ise çözüm olarak emeklilik seviyesinin yüzde 53’e çıkarılmasını ve tüm çalışanların (memurlar ve siyasetçiler dahil) tek bir sistemde toplanmasını içeren daha kapsamlı bir reform çağrısı yapıyor.
